Azərbaycanda hansı bal növləri var və hansını almalı? Tam bələdçi

Azərbaycanın coğrafiyası kiçik olsa da bitki örtüyü çox rəngarəngdir: Böyük Qafqazın meşə qurşağı, Kiçik Qafqazın alp çəmənlikləri, quraq dağ ətəkləri və Lənkəran subtropikləri. Bu, bir-birindən ciddi fərqlənən bal növləri deməkdir. Aşağıda hər birini praktik gözlə müqayisə edirik.

Monoflor ballar (tək çiçəkdən)

Qaratikan balı. Paliurus spina-christi kolundan. Tünd narıncı, çox qatı, güclü aromalı. İyunda, yalnız 2–3 həftəlik pəncərədə yığılır — buna görə Azərbaycanda ən nadir və ən baha ballardan biridir. Real qiymət aralığı bazarda 25–60 AZN/kq, keyfiyyətli və izlənilə bilən mənşəli olanda daha yuxarı. Kimə: güclü dad sevənlərə, hədiyyə üçün.

Cökə balı. Tilia ağacından, iyulda. Açıq kəhrəba, incə aromalı, arxa dadda nanəvari sərinlik. Tez kristallaşır. Qiymət 30–40 AZN/kq. Kimə: gündəlik istifadə, uşaqlar, çayla içmək üçün.

Akasiya balı. Mayda, ovalıq və dağ ətəyi zonalarında. Ən açıq rəngli bal — az qala şəffaf. Şirinliyi yumşaq, aroması çox incə. Uzun müddət maye qalır. Kimə: dadı zəif sevənlərə, kulinariyada.

Poliflor ballar (qarışıq çiçəkdən)

Dağ balı. Ən çox satılan və ən çox sui-istifadə edilən ad. «Dağ balı» konkret çiçək deyil, sadəcə dağ zonasında yığılmış qarışıq baldır — Şəki, Qəbələ, Oğuz, Zaqatala, Kəlbəcər, Gədəbəy. Keyfiyyəti tamamilə arıçıdan asılıdır. Qiymət 25–50 AZN/kq.

Çiçək balı. Ovalıq və düzənlik çiçəklərindən, mövsüm boyu. Ən əlçatan qiymət: 12–25 AZN/kq. Marketlərdə ən çox rast gəlinən növ.

Xüsusi məhsullar

Şan balı (pətək balı). Süzülməmiş, mum şanın içində satılan bal. Heç bir emaldan keçmədiyi üçün ən «bütöv» formadır və saxtalaşdırmaq çətindir. Mumu da yeyilir. Qiymət çərçivə ölçüsündən asılıdır.

Propolis, arı çörəyi (perqa), ana arı südü. Bal deyil, arıçılıq məhsullarıdır; ayrıca satılır və qiymətləri qat-qat yuxarıdır.

Praktik seçim cədvəli

• Gündəlik, uşaq, çay üçün → cökə və ya çiçək balı
• Güclü dad, hədiyyə, az-az istifadə → qaratikan balı
• Dadı zəif olsun istəyirsinizsə → akasiya
• Emalsız, ən bütöv forma → şan balı
• Büdcə əsas şərtdirsə → çiçək balı, amma mənşəyini soruşun

Ən vacib məsləhət: növ deyil, mənşə soruşun

Təcrübəmizdə balın adı («dağ balı», «şəfalı bal») keyfiyyət haqqında çox az şey deyir. Beş sual daha faydalıdır: hansı rayonda yığılıb, hansı çiçəkdən, hansı ay süzülüb, arılar şəkər şərbəti ilə yemləndirilibmi, süzülmədən sonra qızdırılıbmı. Bu suallara aydın cavab verə bilən satıcı, adı nə olursa olsun, yaxşı bal satır.